Iedereen met een KOPP-verleden zal een mate van schuldgevoel bij zich dragen. Dat heeft alles te maken met het loyaliteitsgevoel naar je ouders. In beide termen zit het woordje ‘gevoel’ verscholen. Dat houdt in dat je dit niet kunt sturen.

Gevoel is gevoel en dat heb je niet in de hand. Dat overkomt je en dat beleef je.
Gevoel is puur en oprecht en dat is iets van jou. Het ene gevoel is makkelijker te accepteren dan het andere. Het ene gevoel kun je beter plaatsen dan het andere.

Wat is schuldgevoel voor jou?

Waar valt schuldgevoel dan onder? Wat roept dat bij jou op? Als ik voor mezelf mag spreken, roept dit in de eerste plaats onmacht en verdriet op. Juist die eerste is, wat schuldgevoel aangaat, heel veelzeggend. Want onmacht omhelst een situatie die buiten jouw macht ligt. En dat is eigenlijk exact wat schuldgevoel in de context van een KOPP-verleden behelst: onmacht. Je voelt je schuldig omdat je niet had kunnen voorkomen dat dingen gingen zoals zij gingen. Dat is verdrietig, want wat had je dit graag anders gezien en gewild! Het roept de welbekende mijmeringen op als: ‘Had ik maar, dan..’.

Onmacht stapelde zich op

Maar helaas, je was op dat moment niet bij machte. Letterlijk. Je was te klein en te onervaren en met alles in dat kleine lijfje van je, probeerde jij je hoofd boven water te houden en daar waar het kon, de zorg voor je zieke ouder op je te nemen. Wat overigens ook een onmogelijke opgave was. De situaties van onmacht stapelden zich op en overlapten elkaar bij de vleet. En daarin moest jij opgroeien. Het schuldgevoel groeide met het opgroeien met jou mee en was al helemaal verweven in jouw systeem. Hoe ouder je werd, hoe meer het onderdeel werd van jou en je bestaan. Net zolang tot je eigenlijk niet meer wist waar dat schuldgevoel nou op was gestoeld. Het was er ‘gewoon’. Altijd. Bij alles wat je deed, bij alles wat je voelde en bij alles je dacht. Het schuldgevoel was versmolten met jou. Het schuldgevoel was een manier van leven voor je geworden en het maakte je hard.

Jouw hardheid was jouw kwetsbaarheid

Hardheid had je nodig om te overleven en niet alles te hoeven voelen. Je moest sterk zijn. Sterk zijn was jouw kwetsbaarheid. En de enige die door jouw kwetsbaarheid heen kon prikken of dat begreep, dat was jij. Jij wist exact waarom jouw pantser ondoorgrondelijk was. Hiermee was je meteen ook de enige. Dat maakte je eenzaam en deed je onmacht en schuldgevoel groeien. Je wilde niet zo hard zijn, zo was je eigenlijk helemaal niet! Maar het was nu zo diep in jou verankerd, dat je niet anders meer kon. Je wist niet anders. Dit was jouw veiligheid geworden en hier gedijde je goed op.

Alleen ging het je wel steeds meer in de weg staan. Al begreep je eigenlijk niet zo goed waarom. Daarvoor was je geschiedenis al te ver gevorderd en was er al teveel voorgevallen. Je deed alles al zo lang alleen en had al zo lang gevochten. Maar het gevoel dat je niets goed kon doen en dat alles jouw schuld was nam steeds meer de overhand en triggerde je om nog harder te vechten en nog sterker te zijn. Net zo lang tot je helemaal op was en het allemaal niet meer wist.

Schuldgevoel in het volwassen leven

Nu ben je zelf vader of moeder en voelt het alsof je alles verkeerd doet: was je nou té streng of juist té soft? Je speelt niet leuk met je kinderen en hebt voor je gevoel te weinig tijd. Je bent niet de vader of moeder die je wilt zijn, maar weet ook niet precies hoe je het dan voor je ziet. Je bent vriend/ vriendin van je partner en snauwt soms zonder échte reden. Je kunt vreselijk uit je slof schieten wanneer je even niet op wordt gemerkt. Soms kost het je moeite om je focus erbij te houden. Je vindt het moeilijk om je ergens helemaal aan (over) te kunnen geven. En al deze dingen roepen nadat je dit hebt gevoeld, onherroepelijk een schuldgevoel op. Zo blijft dat oeroude schuldgevoel in stand gehouden en kreeg het nooit de kans met jou mee te groeien en te ontwikkelen, zoals het hoort. Schuldgevoel heeft een functie, maar niet meer dezelfde functie die het had als toen je nog een kind was. Dit zijn zomaar wat dingen die je parten kunnen spelen in het volwassen leven.

Hoe moet het dan?

Je bleef achter met alleen maar heel veel verdriet. Heel veel pijn en een zee van onmacht. Langzaam aan kwam je tot de ontdekking dat dat elle lange gevecht zijn doel al lang had gediend en dat het niet meer nodig was. Maar je was inmiddels zo vertrouwd geworden met dit gevoel en deze manier van leven. Hoe moest het dan? Wat deed je verkeerd?
Je deed niets verkeerd! Je deed wat je moest doen om jouw KOPP-verleden te overleven. En je bleef overleven. Ook wanneer dat niet meer nodig was. Je wist niet beter en je wist niet anders. Het was een knetterhard systeem. Een systeem die jou er als kleine hummel doorheen heeft gesleept. Het ging hard en onbeholpen, maar had je daar een andere keuze in? Nee hé?

Je mag je schuldig voelen…

Het schuldgevoel bouwde een heel imperium om jou heen, om jou veilig te stellen en jou er doorheen te loodsen. Het haalde alles uit jou om te vechten en het bracht je waar je nu bent. Alleen levert het schuldgevoel nu alleen nog maar verdriet op. Verdriet waar je je geen raad mee weet en jou het gevoel blijft geven dat je alles verkeerd doet en niets goed kunt doen. Het schuldgevoel levert niets meer op en laat je nu stagneren.

Weet je? Het is mooi geweest en het is genoeg geweest. Je mag je schuldig voelen, want dat is jouw gevoel. Maar probeer je schuldig te voelen zonder jezelf te verwijten. Wat er dan overblijft, daar kun je wél wat mee. Probeer van overleven, leven te maken en kijk dan wat er gebeurt. Je deed wat je deed en wilde het goed doen voor iedereen. Probeer nu maar voor jezelf te zorgen, want dat verdient nu de prioriteit! Dan zul je zien, dat voor anderen zorgen ook makkelijker en natuurlijker gaat.

Lees ook:

Mijn eigen ruimte – Koppverleden
Ik ben er ook nog – Koppverleden
Boos zijn – Koppverleden


Wil je op de hoogte blijven van nieuw leesvoer? Vergeet dan niet op de ‘Folluw us’ button te klikken, onder dit artikel!


2 Replies to “Schuldgevoel – Koppverleden”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *